O japońskich kolejach dużych prędkości
Historia shinkansenu rozpoczęła się wraz z otwarciem linii Tokaido Shinkansen w 1964 roku. Po sukcesie linii Tokaido Shinkansen w 1972 roku uruchomiono linie Sanyo Shinkansen, a w 1982 roku linie Tohoku i Joetsu Shinkansen. W tamtym czasie shinkanseny te były obsługiwane przez Japońskie Koleje Państwowe (JNR).
W wyniku podziału i prywatyzacji Japońskich Kolei Państwowych w 1987 roku Tōkaidō Shinkansen przejął JR Central, San'yō Shinkansen przejął JR West, a Tōhoku i Jōetsu Shinkansen przejął JR East.
W momencie podziału i prywatyzacji Japońskich Kolei Państwowych pociągi Tōhoku i Jōetsu Shinkansen rozpoczynały i kończyły bieg na stacji Ueno, a do stacji Tokyo przedłużono je w 1991 roku. Istniał wprawdzie plan bezpośredniego połączenia Tōhoku i Jōetsu Shinkansen z Tōkaidō Shinkansen na stacji Tokyo, lecz nie został zrealizowany.
Wśród przyczyn wymienia się kilka czynników, takich jak przepełniony rozkład jazdy Tōkaidō Shinkansen, przepustowość peronów na dworcu Tokio, podział na odrębne spółki w wyniku prywatyzacji oraz różnice w częstotliwości prądu.
W momencie podziału i prywatyzacji Japońskich Kolei Państwowych bezpośrednie połączenia już funkcjonowałyTokaido i Sanyo Shinkansen należące do JR Central i JR West oraz Tohoku i Joetsu Shinkansen należące do JR East rozpoczęły własny rozwóji dalej rozwijały się niezależnie.
JR East rozwijało sieć połączeń w różnych częściach Tōhoku; w 1992 roku uruchomiono Yamagata Shinkansen, a w 1997 roku Akita Shinkansen. Obie linie zbudowano jako mini-Shinkansen.
Hokuriku Shinkansen został częściowo uruchomiony w 1997 roku na odcinku Takasaki–Nagano jako „Nagano Shinkansen”. W 2015 roku przedłużono go z Nagano do Kanazawy i rozpoczęto wspólną eksploatację przez JR East i JR West. W 2024 roku trasę przedłużono z Kanazawy do Tsurugi.
Na obszarze JR Hokkaido w 2016 roku otwarto odcinek linii Hokkaido Shinkansen między Shin-Aomori a Shin-Hakodate-Hokuto, auruchomienie bezpośrednich połączeń między Tohoku Shinkansen a Hokkaido Shinkansenstało się możliwe.
Na obszarze JR Kyushu w 2004 roku otwarto odcinek Kiusiu Shinkansen między Shin-Yatsushiro a Kagoshima-Chūō. W 2011 roku ukończono całą linię aż do Hakaty iuruchomiono bezpośrednie połączenie między Sanyō Shinkansen a Kyushu Shinkansen. W 2022 roku otwarto odcinek Nishi-Kyushu Shinkansen między Takeo-Onsen a Nagasaki.
Dzięki temu shinkansen rozwinął się w sieć kolei dużych prędkości łączącą różne regiony Japonii od Hokkaido po Kiusiu.
Niebieski i zielony Shinkansen
To tablica informacyjna na dworcu Tokio.Niebieski i zielonykolor odnoszą się odpowiednio do serii 0 linii Tokaido i Sanyo Shinkansen oraz serii 200 linii Tohoku i Joetsu Shinkansen. Ta tradycja jest kontynuowana w seriach N700 i E5.
Tokaido i Sanyo Shinkansen korzystają z systemu zarządzania ruchem COMTRAC, natomiast Tohoku, Joetsu i Hokuriku Shinkansen używają innego systemu o nazwie COSMOS. SIRIUS na Kyushu i Nishi-Kyushu Shinkansen jest połączony systemowo z COMTRAC, a CYGNUS na Hokkaido Shinkansen z COSMOS.
| Shinkansen | system zarządzania ruchem | system sterowania jazdą i utrzymaniem | operator |
|---|---|---|---|
| Tōkaidō・San'yō Kyūshū・Nishi-Kyūshū |
COMTRAC SIRIUS |
ATC-NS KS-ATC |
JR Central・JR West JR Kyushu |
| Tōhoku・Jōetsu・Hokuriku Hokkaido |
COSMOS CYGNUS |
DS-ATC | JR East・JR West JR Hokkaido |
Tabor linii Tokaido, Sanyo, Kiusiu i Nishi-Kyushu Shinkansen
Tabor kursujący na liniach Tokaido i Sanyo Shinkansenbył opracowywany wspólnie lub niezależnie przez JR Central i JR West. JR Kyushu opracowały serię 800 przy wsparciu technicznym JR Central i JR West.
Na linii Nishi-Kyushu Shinkansen wykorzystywane są składy N700S opracowane przez JR Central. Rozwój taboru dla shinkansenów Tokaido, Sanyo, Kyushu i Nishi-Kyushu opiera się na współpracy poszczególnych przewoźników, przy czym szczególnieJR Central odgrywa wiodącą rolę.
| Pojazd | Rozpoczęcie eksploatacji | Przeznaczenie | Projektant | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| seria 0 | 1964 | Tōkaidō–San'yō | JNR | |
| seria 100 | 1985 | Tōkaidō–San'yō | JNR | JR West opracowało nową serię 100N |
| seria 300 | 1992 | Tōkaidō–San'yō | JR Central | |
| seria 500 | 1997 | Tōkaidō–San'yō | JR West | |
| seria 700 | 1999 | Tōkaidō–San'yō | JR Central・JR West | |
| seria 800 | 2004 | Kiusiu | JR Kyushu | JR Central i JR West zapewniły wsparcie techniczne |
| seria N700 | 2007 | Tōkaidō–San'yō–Kiusiu | JR Central・JR West | |
| N700S | 2020 | Tōkaidō–San'yō–Nishi-Kiusiu | JR Central |
Elektryczny zespół trakcyjny serii Shinkansen 0
Pociąg Shinkansen serii 0 pojawił się w 1964 roku wraz z uruchomieniem linii Tōkaidō Shinkansen jako pierwszy komercyjny pociąg Shinkansen. Ze względu na zaokrąglony kształt czoła zyskał przydomek „nos kluseczki” i jest znany jako pojazd kolejowy symbolizujący Japonię w okresie szybkiego wzrostu gospodarczego.
W momencie rozpoczęcia eksploatacji był najszybszym pociągiem na świecie pod względem maksymalnej prędkości eksploatacyjnej (najwyższej prędkości w regularnym ruchu)210 kilometrów na godzinęi osiągnął tę prędkość, łącząc Tokio z Shin-Osaką w około 4 godziny. W 1986 roku maksymalną prędkość eksploatacyjną zwiększono do 220 kilometrów na godzinę, a aż do wycofania w 2008 roku przez pełne 44 lata wspierał rozwój japońskiej kolei dużych prędkości.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii 100
Pociąg Shinkansen serii 100 rozpoczął eksploatację komercyjną w 1985 roku jako następca serii 0. Oprócz charakterystycznego, aerodynamicznego kształtu czoła wprowadzono w nim pierwsze na świecie w kolei dużych prędkości wagony 2-piętrowe, a także znacznie zwiększono komfort dzięki prywatnym przedziałom w klasie Green oraz obrotowym, rozkładanym fotelom na wszystkich miejscach w klasie zwykłej.
Maksymalna prędkość eksploatacyjna serii 100 wynosiła 220 kilometrów na godzinę, a seria 100N (zestaw V), wprowadzona w 1989 roku230 kilometrów na godzinęosiągnęła w regularnej eksploatacji na odcinku Sanyo Shinkansen.
Pociąg Shinkansen serii 300
Pociąg shinkansen serii 300 rozpoczął w 1992 rokujako pierwszy „Nozomi”regularną eksploatację, znacznie zwiększając osiąganą prędkość.Prędkość eksploatacyjna 270 kilometrów na godzinępozwoliła połączyć Tokio i Shin-Osakę w najkrótszym czasie 2 godzin i 30 minut. Jest eksponowany w Muzeum Kolei i Magleva.
Informacje o atrakcjach, godzinach otwarcia i biletach do muzeum SCMAGLEV and Railway Park znajdziesz w poniższym artykule.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii 500
Pociąg Shinkansen serii 500 rozpoczął regularną eksploatację w 1997 roku i został zaprojektowany z naciskiem na wysoką prędkość. Osiągnął wówczas najwyższą prędkość eksploatacyjną na świecie, 300 kilometrów na godzinę.
Pociąg serii 500 jest jedynym pociągiem Shinkansen opracowanym samodzielnie przez JR West. Jest eksponowany w Muzeum Kolejnictwa w Kioto.
Informacje o atrakcjach, godzinach otwarcia, biletach i innych kwestiach dotyczących Muzeum Kolejnictwa w Kioto znajdziesz w poniższym artykule.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii 700
Pociąg Shinkansen serii 700 rozpoczął regularną eksploatację w 1999 roku jako nowy standardowy typ, po seriach 300 i 500. Opracowano go z myślą o kompleksowej poprawie nie tylko osiągów prędkości, lecz także komfortu jazdy, cichej pracy i efektywności energetycznej. Charakterystyczny kształt czoła przypominający dziobaka zmniejsza hałas podczas przejazdu przez tunele. Maksymalna prędkość eksploatacyjna wynosi 270 kilometrów na godzinę na linii Tokaido Shinkansen i 285 kilometrów na godzinę na linii Sanyo Shinkansen.
Pociąg Shinkansen serii 800
Pociąg Shinkansen serii 800 pojawił się w 2004 roku wraz z częściowym otwarciem Kyushu Shinkansen jako pierwszy pociąg shinkansen należący do JR Kyushu.wsparcie techniczne JR Central i JR West i został opracowany na bazie serii 7000 pociągów serii 700 JR West (Hikari Rail Star).
Pociąg shinkansen serii N700
Pociąg Shinkansen serii N700 rozpoczął eksploatację komercyjną w 2007 roku jako następca serii 700. Jest to pojazd o jeszcze wyższych osiągach pod względem prędkości, komfortu i ekologii,285 kilometrów na godzinę na linii Tokaido Shinkansen i 300 kilometrów na godzinę na linii Sanyo Shinkansenw ramach eksploatacji komercyjnej.
Kolejną ważną cechą jest to, że jako pierwszy japoński pociąg Shinkansen wykorzystałsystem przechyłu pudła wagonuDzięki temu nawet na pełnej zakrętów linii Tokaido Shinkansen można łatwiej utrzymać prędkość, co skróciło czas przejazdu i poprawiło komfort jazdy. Wśród pociągów z przechylnym pudłem dobrze znany jest włoski Pendolino.
Więcej informacji o włoskich kolejach znajdziesz w poniższym artykule.
Pociąg Shinkansen serii N700S
Pociąg Shinkansen serii N700S rozpoczął eksploatację w 2020 roku jako następca serii N700. W przeciwieństwie do serii N700, opracowanej wspólnie przez JR Central i JR West, seria N700S została opracowana samodzielnie przez JR Central. Pociąg oferuje jeszcze wyższy poziom bezpieczeństwa, niezawodności i komfortu oraz lepszą efektywność środowiskową. Jest używany między innymi w pociągach Nozomi na liniach Tokaido i Sanyo, a także wprowadzono go do pociągu Kamome na linii Nishi-Kyushu Shinkansen.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii 923, wersja 0 (skład T4)
Shinkansen serii 923 w wersji 0 (zestaw T4) to kompleksowy elektryczny pojazd testowy do pomiaru stanu urządzeń elektrycznych, torowych i sygnalizacyjnych linii Tokaido i Sanyo Shinkansen podczas jazdy po trasach komercyjnych. Został opracowany na bazie serii 700 jako pojazd służbowy i ze względu na kolor nadwozia nazywany jestDoctor Yellow.
Tabor linii Hokkaido, Tohoku, Akita, Yamagata, Joetsu i Hokuriku Shinkansen
Pociągi Hokkaido, Tohoku, Akita, Yamagata, Joetsu i Hokuriku Shinkansen były rozwijane głównie przez JR East_. Hokkaido Shinkansen serii H5 również bazuje na serii E5 JR East.
Z kolei w przypadku Hokuriku Shinkansenzestawy serii E7 i W7 są wspólnym dziełem JR East i JR WestJest to wspólny projekt. JR West, które od dawna jest głęboko zaangażowane w rozwój taboru Tokaido i Sanyo Shinkansen, przy Hokuriku Shinkansen współpracuje z JR East, pełniąc być może rolę pomostu w historii taboru shinkansen.
Serię E1 pierwotnie planowano jako serię 600, jednak ponieważ JR East przyjęły nowe oznaczenia serii typu E,seria 600 pozostała nieużywanym numerem.
| Pojazd | Rozpoczęcie eksploatacji | Obsługiwane linie | Opracowanie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| seria 200 | 1982 | Tōhoku・Jōetsu・Nagano | Japońskie Koleje Państwowe | |
| seria 400 | 1992 | Tōhoku・Yamagata | JR East | mini Shinkansen |
| seria E1 | 1994 | Tōhoku・Jōetsu | JR East | 2-kondygnacyjny |
| seria E2 | 1997 | Tōhoku・Jōetsu・Hokuriku | JR East | |
| seria E3 | 1997 | Tōhoku・Akita・Yamagata | JR East | mini Shinkansen |
| seria E4 | 1997 | Tōhoku・Jōetsu | JR East | 2-kondygnacyjny |
| serie H5・E5 | 2011 | Tōhoku・Hokkaido | JR East | |
| seria E6 | 2013 | Tōhoku・Akita | JR East | mini Shinkansen |
| serie E7・W7 | 2014 | Jōetsu・Hokuriku | JR East・JR West | |
| seria E8 | 2024 | Tōhoku・Yamagata | JR East | mini Shinkansen |
pociąg Shinkansen serii 200
Pociąg Shinkansen serii 200 pojawił się w 1982 roku wraz z uruchomieniem linii Tōhoku i Jōetsu Shinkansen. Z wyglądu bardzo przypomina serię 0, lecz ponieważ kursuje w zimnych i śnieżnych regionach,odporność na zimno i śniegjest jego najważniejszą cechą.Biała (kość słoniowa) podstawa z zielonymi pasamito charakterystyczna kolorystyka serii 200.
Pociąg Shinkansen serii 400
Pociąg Shinkansen serii 400 pojawił się w 1992 roku wraz z uruchomieniem Yamagata Shinkansen jakopierwszy pociąg typu Mini-Shinkansen. Mini-Shinkansen to rozwiązanie umożliwiające bezpośrednią jazdę z pociągami Shinkansen, między innymi poprzez zmianę istniejących linii konwencjonalnych na rozstaw standardowy. Aby pociągi mogły jeździć także po odcinkach konwencjonalnych, ich nadwozia są mniejsze niż w zwykłych pociągach Shinkansen. Linia Akita Shinkansen, uruchomiona w 1997 roku, również korzysta z tego rozwiązania.
Pociąg Shinkansen serii E1
Pociąg Shinkansen serii E1 pojawił się w 1994 roku i byłpierwszym w całości 2-piętrowym pociągiem Shinkansen。Służył głównie na trasach Tōhoku i Jōetsu Shinkansen.
„Max” to skrót od „Multi Amenity Express”. „Toki” to nazwa pociągu kursującego na linii Joetsu Shinkansen. Jest wystawiony w Muzeum Kolejnictwa w Saitamie.
Informacje o atrakcjach Muzeum Kolejnictwa, godzinach otwarcia, biletach i innych kwestiach znajdziesz w poniższym artykule.
Pociąg Shinkansen serii E2
Zestaw pociągu shinkansen E2 to tabor wprowadzony do eksploatacji w 1997 roku. Został opracowany do obsługi połączenia Yamabiko, kursującego w połączeniu z Akita Shinkansen Komachi, a także połączenia Hokuriku Shinkansen Asama.
Pociąg Shinkansen serii E3
To Yamagata Shinkansen serii E3 o nazwie „Tsubasa”. Rozpoczął eksploatację komercyjną w 1997 roku. Jest miniaturowym shinkansenem będącym następcą serii 400; został również wprowadzony na linię Akita Shinkansen.
Przedstawiono na nim lokalne specjały prefektury Yamagata: krokosz barwierski i wiśnie.
Pociąg Shinkansen serii E4
Shinkansen serii E4 to w całości 2-piętrowy pojazd shinkansen opracowany po serii E1. Rozpoczął kursowanie w 1997 roku. W tamtym czasie mógł pomieścić najwięcej pasażerów na świecie.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii E5
Pociągi Shinkansen serii E5 i H5 opracowano tak, aby na linii Tōhoku Shinkansen umożliwiały regularną jazdę z prędkością ponad 300 kilometrów na godzinę. W 2013 roku osiągnęły najwyższą w Japonii prędkość regularnej jazdy wynoszącą 320 kilometrów na godzinę. Składy należące do JR East to seria E5, a należące do JR Hokkaido to seria H5. Można je rozróżnić po kolorze pasa: różowym lub fioletowym.
Na składach serii E5 widnieje logo z motywem sokoła.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii H5
Na składach serii H5 widnieje logo inspirowane krajobrazem Hokkaido i rarogiem.
Pociąg Shinkansen serii E6
To akitański shinkansen E6 serii „Komachi”. Rozpoczął kursowanie w 2013 roku. Jest to pojazd mini-shinkansen będący następcą serii E3. Uwagę przyciąga jego czerwone nadwozie.
Przedstawiono tu logo inspirowane postacią Ono no Komachi.
Pociąg Shinkansen serii E7
Serie E7 i W7 opracowano z myślą o uruchomieniu linii Hokuriku Shinkansen między Nagano a Kanazawą w 2015 roku.Wspólnie opracowały je JR East i JR WestW 2014 roku wprowadzono je najpierw jako „Asama” na trasie Tokio–Nagano. Pociągi należące do JR East to seria E7, a należące do JR West — seria W7. Ich wygląd jest taki sam, ale można je rozróżnić po tym, czy litera na przedniej szybie zaczyna się od „F”, czy od „W”.
Logo jest również wspólne dla serii E7 i W7, a jego motywem jest cyfra „7”. Na pojazdach należących do JR West widnieje napis „JR WEST JAPAN RAILWAY COMPANY”.
Pociąg shinkansen serii E8
Shinkansen E8 to pociąg dużych prędkości, który rozpoczął eksploatację komercyjną w 2024 roku jako następca składu E3 „Tsubasa” na linii Yamagata Shinkansen. Jest to mini-shinkansen przeznaczony dla linii Yamagata Shinkansen, będący następcą serii 400 i E3. W porównaniu z serią E3 zapewnia większą prędkość i komfort, a na odcinku Utsunomiya–Fukushima300 kilometrów na godzinęmoże być eksploatowany komercyjnie.
Elektryczny zespół trakcyjny Shinkansen serii E926
Elektryczny zespół trakcyjny E926 Shinkansen to pociąg diagnostyczny JR East przeznaczony do kontroli linii Shinkansen. Jest odpowiednikiem „Doctor Yellow” na liniach Tokaido i Sanyo Shinkansen. Oparty na serii E3, wyróżnia się możliwością kursowania nie tylko po liniach pełnowymiarowego Shinkansen, lecz także po odcinkach mini-Shinkansen, takich jak Yamagata Shinkansen i Akita Shinkansen.East i — tak jest nazywany.
(Dodatek) Tabor tajwańskiego Shinkansenu
Pociąg tajwańskiej kolei dużych prędkości serii 700T
Tajwański skład dużych prędkości 700T został sprowadzony z Japonii w 2007 roku, gdy uruchomiono tajwańską kolej dużych prędkości. Został wspólnie opracowany przez JR Central i JR West na bazie elektrycznego zespołu trakcyjnego shinkansen serii 700. Był to pierwszy skład shinkansen wyeksportowany za granicę. W Japonii jest znany pod przydomkiem tajwański shinkansen.
Maksymalna prędkość eksploatacyjna wynosi 300 kilometrów na godzinę, czyli więcej niż w przypadku serii 700. Łączy stacje Nangang (Tajpej) i Zuoying (Kaohsiung) w około 1 godzinę i 30 minut.