เกี่ยวกับระบบรถไฟในอิตาลี
ในอดีต “รถไฟอิตาลี” มักทำให้นึกถึงขบวนรถที่สกปรก ความล่าช้าที่เป็นเรื่องปกติ และบริการที่ย่ำแย่ แต่ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ได้พัฒนาอย่างรวดเร็ว
ในปี 2001 การรถไฟแห่งรัฐอิตาลีถูกแปรรูปโดยสมบูรณ์ด้วยการแยกงานบริหารโครงสร้างพื้นฐานออกจากงานเดินรถ โดยงานบริหารโครงสร้างพื้นฐานโอนไปยัง Rete Ferroviaria Italiana (ต่อไปนี้เรียกว่า RFI) ส่วนงานเดินรถโอนไปยัง Trenitalia อย่างไรก็ตาม การรถไฟแห่งรัฐอิตาลีไม่ได้เลิกกิจการ แต่ยังคงดำเนินงานในฐานะบริษัทโฮลดิงของ RFI และ Trenitalia
สำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไปที่ไม่ได้ชื่นชอบรถไฟเป็นพิเศษ จะคิดง่าย ๆ ว่าเป็นการเปลี่ยนมาเป็น Trenitalia หลังการแปรรูปก็ได้ แต่ในฐานะเกร็ดความรู้ ควรจำไว้ว่าสัญลักษณ์ “FS” มาจากคำย่อของ “การรถไฟแห่งรัฐอิตาลี” (Ferrovie dello Stato)
ในเว็บไซต์นี้ เมื่อแนะนำรถไฟของ Trenitalia เราก็ใส่คำว่า “การรถไฟแห่งรัฐอิตาลี” ไว้หน้ารุ่นของรถไฟเช่นกัน
เกี่ยวกับอิตาโล
รถไฟความเร็วสูงที่เปิดให้บริการในปี 2012 แห่งนี้โดดเด่นด้วยขบวนรถสีแดงเข้มคล้ายสีไวน์แดง โดยให้บริการเป็นหลักบนเส้นทางทำรายได้สูง เช่น มิลาน–โรม และเวนิส–โรม และ แข่งขันโดยตรงกับรถไฟ Frecciarossa ของ Trenitalia ซึ่งไม่น่าแปลกใจ เพราะ ใช้รางที่ RFI บริหารจัดการร่วมกับ Trenitalia เรื่องที่แทบเป็นไปไม่ได้ในญี่ปุ่นกำลังเกิดขึ้นจริงที่นี่
เรื่องนี้ไม่อาจอธิบายได้เพียงด้วย “การแยกโครงสร้างพื้นฐานออกจากการเดินรถ” เท่านั้น กฎหมายที่เรียกกันว่า “กฎหมายการเข้าถึงแบบเปิด” ซึ่งตราขึ้นเพื่อเปิดเสรีการขนส่งทางรถไฟทั่วยุโรป ทำให้อิตาโลสามารถเข้าสู่ตลาดได้
สำหรับ RFI การเข้าสู่ตลาดของอิตาโลไม่ใช่สิ่งที่ยินดีต้อนรับเลย แม้หลังจากแยกโครงสร้างพื้นฐานและการเดินรถออกจากกันแล้ว อิตาโลก็ยังอยู่ในกลุ่มบริษัทเดียวกับเทรนิตาเลีย ด้วยเหตุนี้ RFI ถึงกับกีดกันอิตาโลอย่างโจ่งแจ้ง เช่น ทำให้การเริ่มให้บริการล่าช้าโดยอ้างว่าขั้นตอนการดำเนินงานของอิตาโลมีข้อบกพร่อง หรือในช่วงแรกอนุญาตให้ใช้สถานีปลายทางได้เฉพาะสถานีชานเมืองเท่านั้น (ปัจจุบันอิตาโลใช้สถานีปลายทางเดียวกับเทรนิตาเลีย)
การเข้ามาของอิตาโลน่าจะมีส่วนอย่างมากในการผลักดันให้บริการรถไฟของเตรนิตาเลียพัฒนาดีขึ้น
ประเภทรถไฟของเตรนีตาเลีย
รถไฟด่วนชั้นหนึ่งที่เป็นตัวแทนของ Trenitalia มีอยู่ 3 ประเภท ได้แก่ “Frecciarossa” “Frecciargento” และ “Frecciabianca” แต่ละชื่อในภาษาอิตาลีหมายถึง “ลูกศรสีแดง” “ลูกศรสีเงิน” และ “ลูกศรสีขาว” ตามลำดับ นี่คือ “ลูกศรสามดอกของ Trenitalia” (เมื่อพิจารณาตามธงชาติอิตาลี “แดง” “ขาว” และ “เขียว” ก็น่าจะเหมาะเช่นกัน แต่ “แดง” “เงิน” และ “ขาว” อาจมีความหมายทางวัฒนธรรมบางอย่างก็ได้)
ความเร็วสูงสุดในการให้บริการของเฟรชเชียรอสซาคือ 300 km/h เฟรชเชียอาร์เจนโต 250 km/h และเฟรชเชียบิอังกา 200 km/h โดยต่างกันเป็นช่วงละ 50 km/h อย่างลงตัว หากเป็นเส้นทางช่วงเดียวกัน ค่าโดยสารก็จะสูงขึ้นตามลำดับความเร็วสูงสุดในการให้บริการ กล่าวคือยิ่งใช้เวลาเดินทางสั้น ค่าโดยสารก็ยิ่งสูง
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเฟรชเชียรอสซา เฟรชเชียอาร์เจนโต และเฟรชเชียบิอังกาโดยพื้นฐานแล้วให้บริการบนเส้นทางที่แตกต่างกัน ยกเว้นบางช่วง จึงไม่อาจเทียบโดยตรงกับโนโซมิ ฮิคาริ และโคดามะของโทไคโดชิงกันเซ็นได้
Trenitalia เรียก Frecciarossa, Frecciargento และ Frecciabianca รวมกันว่า “Frecce”
ถัดจากบริการ “Frecce” มีรถไฟด่วนพิเศษ “InterCity” และขบวนรถกลางคืนของบริการนี้เรียกว่า “InterCity Notte”
รถไฟธรรมดา (จอดทุกสถานี) ได้แก่ «เรโจนาเล (Regionale)» และรถไฟที่เรียกว่า «รถเร็ว» ซึ่งมีค่าโดยสารเท่ากัน ได้แก่ «เรโจนาเล เวโลเช (Regionale Veloce)»
| ชื่อ | ความหมายและลักษณะ |
|---|---|
| เฟรชชารอสซา (Frecciarossa) | ลูกศรสีแดง (ความเร็วให้บริการสูงสุด 300 กม./ชม.) |
| เฟรชชาร์เจนโต (Frecciargento) | ลูกศรสีเงิน (ความเร็วให้บริการสูงสุด 250 กม./ชม.) |
| เฟรชชาเบียนกา (Frecciabianca) | ลูกศรสีขาว (ความเร็วให้บริการสูงสุด 200 กม./ชม.) |
| อินเตอร์ซิตี (InterCity) | รถไฟด่วน (กลางวัน) |
| อินเตอร์ซิตี นอตเต (InterCity Notte) | รถไฟด่วน (กลางคืน) |
| เรโจนาเล (Regionale) | รถไฟธรรมดา (จอดทุกสถานี) |
| เรโจนาเล เวโลเช (Regionale Veloce) | รถไฟธรรมดา (รถเร็ว) |
นอกจากนี้ยังมีประเภทรถไฟระหว่างประเทศ เช่น “EuroCity” และรถไฟกลางคืน “EuroNight”
รถไฟความเร็วสูงของ Trenitalia
การรถไฟแห่งชาติอิตาลี ETR450（FS Class ETR 450）
นี่คือรถไฟ Pendolino รุ่นแรกที่ผลิตจำนวนมาก “Pendolino” หมายถึงรถไฟที่มีตัวรถเอนเข้าโค้ง พัฒนาขึ้นในอิตาลี และเป็นเทคโนโลยีที่ขาดไม่ได้สำหรับทางรถไฟอิตาลีซึ่งคดเคี้ยวไปตามภูเขา ประวัติศาสตร์รถไฟความเร็วสูงของอิตาลีคือประวัติศาสตร์ของ Pendolino
เริ่มให้บริการเชิงพาณิชย์ในปี 1988 และปลดระวางในปี 2015
ด้วยรูปทรงที่น่ารักและความสำคัญทางประวัติศาสตร์ รถรุ่นนี้จึงมีบางสิ่งคล้ายคลึงกับชินคันเซ็นซีรีส์ 0 ของญี่ปุ่น (ซีรีส์ 0 เริ่มให้บริการในปี 1964 จึงอยู่ในยุคที่แตกต่างกันอย่างมาก)
รถไฟอิตาลีรุ่น ETR460 (FS Class ETR 460)
รถไฟขบวนนี้เป็นเพนโดลีโนรุ่นที่ 2 แม้จะเป็นรถรุ่นเก่า แต่ปัจจุบันยังคงให้บริการในชื่อ Frecciabianca (“ลูกศรสีขาว”)
รถรุ่นนี้ได้รับการพัฒนาและผลิตโดยแผนกรถไฟของเฟียต (Fiat Ferroviaria) ต่อจากรุ่น ETR450
รถไฟฟ้าหลายตู้รุ่น ETR600 ของการรถไฟแห่งรัฐอิตาลี (FS Class ETR 600)
นี่คือเพนโดลิโนรุ่นที่ 3 ให้บริการในชื่อ “เฟรชชารอสซา (ลูกศรแดง)” (สีบนขบวนรถในภาพไม่ใช่สีของ “เฟรชชารอสซา”)
เพนโดลิโนควรจะเป็นสัญลักษณ์ของเทคโนโลยีรถไฟอิตาลีและความภาคภูมิใจของชาติ แต่โชคร้ายที่ฝ่ายธุรกิจรถไฟของเฟียตถูกอัลสตอมจากฝรั่งเศสเข้าซื้อกิจการ ทำให้รถไฟชั้น ETR600 กลายเป็นขบวนรถที่พัฒนาภายใต้ชื่ออัลสตอม
น่าแปลกที่ ETR600 (Alstom Nuovo Pendolino) กลับประสบความสำเร็จไปทั่วโลก และขยายตลาดไปยังประเทศต่าง ๆ เช่น จีน สเปน สวิตเซอร์แลนด์ และโปแลนด์
การรถไฟแห่งรัฐอิตาลี รุ่น E 414 (FS Class E.414)
มีการสร้างเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายใหม่ที่เรียกว่า Direttissima ทำให้บางช่วงไม่จำเป็นต้องเอียงตัวรถไฟอีกต่อไป รุ่น ETR500 ได้รับการพัฒนาเพื่อเพิ่มความเร็วให้สูงขึ้นในฐานะ «ยานพาหนะรถไฟความเร็วสูงที่ไม่ใช่เพนโดลิโน» เป็นรถไฟที่มีระบบขับเคลื่อนแบบรวมศูนย์
ETR500 รุ่นที่ 1 เปลี่ยนชื่อเป็น E414 เพื่อแยกจากรุ่นที่ 2 รถรุ่นนี้ถูกใช้เป็นรถของ “Freccia Bianca (ลูกศรสีขาว)” (สีรถในภาพไม่ใช่ “Freccia Bianca”)
รถไฟอิตาลีรุ่น ETR500 (FS Class ETR 500)
เป็นรุ่น ETR500 จากเจเนอเรชันที่ 2
ให้บริการในชื่อ “Frecciarossa” (ลูกศรสีแดง)
ภาพขณะที่รถไฟรุ่น ETR500 และรุ่น ETR1000 จอดเรียงกัน
การรถไฟแห่งรัฐอิตาลี รุ่น ETR1000 (FS Class ETR 1000)
รถรุ่นนี้ให้บริการภายใต้ชื่อ “Frecciarอสซา” (ลูกศรสีแดง) ร่วมกับรุ่น ETR500 โดยมีความเร็วสูงสุดในการให้บริการ 300 กม./ชม. และความเร็วสูงสุดตามการออกแบบถึง 400 กม./ชม.
ผลิตโดย Hitachi Rail Italy ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ Hitachi เช่นเดียวกับชินคันเซ็น รถไฟขบวนนี้ใช้ระบบขับเคลื่อนแบบกระจาย
รถไฟรุ่นนี้เคยถูกเรียกว่า ETR400 (ETR 400) เช่นกัน แต่ปัจจุบันดูเหมือนว่าเว็บไซต์ทางการของ Hitachi Rail Italy ก็ใช้ชื่อรุ่น ETR1000 (ETR 1000) เป็นมาตรฐานเดียวกันแล้ว
บางครั้งยังเรียกว่า “Frecciarossa 1000” อีกด้วย
รูปทรงและลวดลายอันโดดเด่นที่ผสานกันชวนให้นึกถึง “หนอนผีเสื้อยักษ์” ขณะฝาครอบอุปกรณ์เชื่อมต่อเปิดและปิด ก็ดูราวกับกำลังเจาะรูตรงเข้าไปในชานชาลา
ไฟหน้าแบบหลายดวงดูเท่มาก แต่ก็ดูคล้ายดวงตาของแมลงอยู่เหมือนกัน
ขบวนรถไฟทั่วไปของเตรนีตาเลีย
รถไฟรุ่น E402 ของการรถไฟแห่งรัฐอิตาลี (FS Class E.402)
แม้รูปลักษณ์จะดูไม่เหมือน แต่รถจักรไฟฟ้าคันนี้สามารถวิ่งด้วยความเร็วปานกลางถึงสูง และใช้ลากตู้โดยสาร “InterCity” เป็นหลัก
รถจักรไฟฟ้าการรถไฟแห่งรัฐอิตาลี รุ่น E464 (FS รุ่น E.464)
รุ่น E464 เป็นหัวรถจักรไฟฟ้าที่ใช้งานทั่วไปสำหรับลากตู้โดยสารของรถไฟประเภทเรโจนาเล
รถไฟแห่งชาติอิตาลี รุ่น MDVC
อักษร “TE” ที่ด้านข้างตัวรถหมายถึงรถจักรไฟฟ้า หากเป็น “TD” จะหมายถึงรถจักรดีเซล
เป็นภาพชนบทอันงดงามที่ห่างไกลจากโลกซึ่งมีความเร็วเดินรถสูงสุด 300 กม./ชม.